O Strategii rozwoju miasta

W marcu 2012 roku Rada Miasta Głogowa uchwaliła nową Strategię Rozwoju Miasta Głogowa na lata 2012-2026.

Prace nad dokumentem trwały kilka miesięcy, a ostateczna wersja dokumentu dostępna jest na stronie http://cyklon.nazwa.pl/masz/pliki/strategia.pdf.

Moim zdaniem dokument ten nie spełnia swojej podstawowej roli, jaką powinny pełnić tego typu opracowania. Strategia została przygotowana niestarannie, nie odpowiada współczesnym, jak i przewidywanym – przyszłym realiom życia społecznego i uwarunkowań ekonomiczno-gospodarczych miasta Głogowa. Poniżej publikuję moją „opinię” na temat uchwalonej Strategii. Poszczególne punkty odnoszą się do kolejnych części i elementów składowych Strategii.

Strategia Rozwoju Miasta Głogowa na lata 2012-2026 

1. Diagnoza jakościowa – badanie ankietowe

Na potrzeby opracowania Strategii wykonano „badanie zaspokojenia potrzeb społecznych mieszkańców Głogowa”. Ankietę można było wypełnić WYŁĄCZNIE drogą elektroniczną – w ten sposób wyeliminowano z możliwości udziału w badaniu dużą część mieszkańców miasta, głównie osób starszych, niekorzystających z komputera i Internetu.

Jak wynika z opublikowanej diagnozy – udział w badaniu wzięło tylko 241 osób, co przy liczbie mieszkańców Głogowa wynoszącej blisko 68 tys. osób daje wynik 0,35% ogólnej liczby mieszkańców miasta. Przy opracowywaniu tego typu dokumentu, który określa główną linię rozwoju dla Głogowa na najbliższe kilkanaście lat, powinno się w większym stopniu skupić na jak najlepszym rozpoznaniu realnych potrzeb mieszkańców, poprzez m.in. dobrą konstrukcję pytań zawartych w ankiecie, skuteczną promocję badania, próbę dotarcia do jak największej liczby mieszkańców, reprezentujących różne grupy społeczne. W tym przypadku takie rozpoznanie nie miało całkowicie miejsca. Wyniki badań są zupełnie nieprzydatne i w takiej skali nie powinny być w ogóle brane pod uwagę. Jak można wysnuwać wnioski na temat stanu istniejącego jakości życia w Głogowie na podstawie opinii 241 osób? Czy rzeczywiście cytat „Najgorzej mieszkańcy Głogowa ocenili możliwości jakie dostarcza Miasto w zakresie rekreacja, wypoczynku i przyjemności” jest prawdziwy?

Ponadto przeprowadzona ankieta nie dała możliwości podziału uczestników wg płci, wieku, wykształcenia, dochodów itd. Przecież dla różnych grup społecznych, życie w Głogowie ma różne oblicza, ma różne plusy i minusy. Coś co dla jednej grupy jest problemem, dla innej może być całkowicie nieistotne. Analizując wyniki przeprowadzonego badania nie wiemy, czy przykładowo 90% spośród wszystkich uczestników tego badania było wyłącznie osobami młodymi, dla których głównym problemem jest znalezienie dobrej pracy i mały wybór w ofercie spędzania wolnego czasu (oferta kulturalna miasta). Dobra diagnoza stanu istniejącego powinna wskazać główne problemy w podziale na różne grupy społeczne zamieszkujące dane miasto.

Dużym minusem jest to, że uniemożliwiono wypowiedzenie się mieszkańcom miasta na temat tego jak Głogów powinien się rozwijać oraz nie skorzystano z szansy jaką byłyby z pewnością liczne, niejednokrotnie doskonałe pomysły i sugestie mieszkańców w tym zakresie.  

2. Zespoły robocze wyznaczone do prowadzenia prac nad Strategią

Do pracy w zespołach prezydent Głogowa wyznaczył łącznie 42 osoby, podzielone na 3 grupy. W grupie tej znalazło się m.in.: 11 urzędników, 7 radnych, po dwóch przedstawicieli Muzeum Archeologiczno-Historycznego, placówek oświatowych (dyrektorzy szkół i przedszkoli) oraz KGHM. Ponadto w pracach uczestniczyli przedstawiciele: starostwa powiatowego, policji, straży pożarnej, urzędu pracy, MOK-u, PWiK, komunikacji miejskiej, straży pożarnej, przedsiębiorstw (jedna budowlana firma prywatna, FAMABA i SITA)  oraz przedstawiciel Legnickiej SSE. Na uwagę zasługuje to, że wśród 42 osób znalazło się tylko 3 przedstawicieli organizacji pozarządowych – 2 osoby z dziedziny pomocy społecznej i jedna z dziedziny sportu. Nie było w ogóle przedstawicieli organizacji działających w dziedzinie kultury i sztuki czy działających na rzecz dzieci i młodzieży (pomijając urzędników). W gronie 42 osób nie znalazł się żaden przedstawiciel, który reprezentowałby służbę zdrowia, rekreację-turystykę czy też infrastrukturę drogową/kolejową. Moim zdaniem zabrakło osób działających w organizacjach pozarządowych z dziedziny turystyki, dziedzictwa kulturowego i historycznego Głogowa i Ziemi Głogowskiej. Jednocześnie zastanawiający jest udział 2 przedstawicieli muzeum.

Plusem jest to, że do prac nad Strategią zaproszono byłych prezydentów miasta – Z. Rybkę i J. Zielińskiego.  

3. Zadania dla poszczególnych celów operacyjnych

W Strategii wyznaczono 10 celów strategicznych (oznaczone np. 1), które zostały podzielone na 51 celów operacyjnych (oznaczone np. 1.1.). Następnie, w celu osiągnięcia celów operacyjnych wyznaczono 154 „zadania realizacyjne” (oznaczone np. 1.1.1.).

Moje uwagi do niektórych celów i zadań realizacyjnych:

1)    Cel operacyjny: „Zwiększenie dostępności infrastruktury w zakresie: kultury, edukacji, sportu, turystyki i rekreacji” (1.1.) -> wśród wskazanych 4 zadań realizacyjnych do tego celu nie ma żadnych dotyczących edukacji i kultury.

2)    W ramach celu strategicznego „Wysoki stopień zaspokojenia potrzeb rozwojowych mieszkańców Miasta” (1) całkowicie pominięto zadania mające na celu rozwój edukacji na poziomie wyższym oraz rozwój i zacieśnianie współpracy miasta z uczelniami wyższymi.

3)    Zadanie realizacyjne: „Wspieranie tworzenia centrów kultury na osiedlach” (1.5.1.) – zwracam uwagę, że osiedlowe domy kultury już kiedyś funkcjonowały i niestety ten system się nie sprawdził. Głogów jest zbyt małym miastem by „rozdrabniać” działania w dziedzinie kultury w ten sposób. Przy dość wysokich kosztach utrzymania takich ośrodków, ich efektywność nie jest jednak zbyt duża. Zwłaszcza w czasach, gdy liczba mieszkańców miasta będzie dalej maleć.

4)    Wiele zadań pokrywa się ze sobą, co powoduje, że Strategia jest mało czytelna i następuje „rozmycie” poszczególnych celów i zadań służących do ich osiągnięcia -> dotyczy to m.in. rewitalizacji, która pojawia się kilkakrotnie, gdzie raz jest traktowana jako cel operacyjny, innym razem jako zadanie. Ponadto niektóre z zadań, mimo przypisania ich do tych samych celów strategicznych i operacyjnych tak naprawdę się pokrywają – „Inicjowanie nowych wydarzeń kulturalnych i artystycznych” (1.5.3.) i „Inicjowanie i organizacja wydarzeń kulturalnych i artystycznych, zgodnych z oczekiwaniami mieszkańców” (1.5.4.), „Porządkowanie gospodarki wodno-ściekowej na osiedlach Nosocice-Krzepów-Widziszów” (5.1.2.) i „Współpraca przy rozbudowie sieci wodno-kanalizacyjnej na terenach m.in.: (…) Nosocice-Krzepów-Widziszów” (5.1.4.), „Zagospodarowanie obiektów Neptun I i II pod usługi, w tym obsługę turystyki wodnej” (5.10.1.) i „Budowa nowej przystani dla kajaków, rowerów wodnych, małych żaglówek wraz z pasażem rekreacyjnym na dawnym terenie, zwanym NEPTUN” (5.12.3.).

5)    Zadanie realizacyjne: „Kontynuacja realizowanych imprez cyklicznych” (1.5.5.) -> w tym miejscu wymieniono konkretne wydarzenia, wybrane moim zdaniem wybiórczo. Dlaczego akurat te, a inne pominięto?

Analogicznie do ww. punktu sprawa ma się do kolejnego zadania: „Rozwijanie dotychczasowych imprez sportowych o charakterze regionalnym i ogólnopolskim” (1.6.2.) -> wśród nich wymieniono m.in. „Cross Straceńców”, imprezę która miała do tej pory tylko jedną edycję.

6)    Zadania realizacyjne z zakresu bezpośredniego rozwoju gospodarczego miasta zostały przypisane do celu strategicznego „Rozwinięte poczucie tożsamości i użyteczności społeczności lokalnej” (4), a całkowicie pominięte przy celu strategicznym „Wysoki stopień zaspokojenia potrzeb rozwojowych mieszkańców Miasta” (1). Podstawą „wysokiego zaspokojenia potrzeb rozwojowych” jest przecież dostęp do dobrej jakości, zgodnych z oczekiwaniami mieszkańców, stabilnych miejsc pracy.

7)    Dla celu operacyjnego: „Wysoka atrakcyjność warunków zamieszkiwania w Głogowie” (4.3.) wskazano tylko 2 zadania – związane z opieką paliatywną (4.3.1.) oraz z przeciwdziałaniem bezdomności i ubóstwu (4.3.2.). Czy rzeczywiście wysoka jakość zamieszkania będzie osiągnięta poprzez realizację takich zadań?

8)    W celu strategicznym „Rozwinięta i sprawna infrastruktura techniczna Miasta” (5) wśród celów operacyjnych jak i zadań realizacyjnych całkowicie pominięto infrastrukturę kolejową oraz znaczeniu Głogowa jako węzła komunikacyjnego o randze ponadlokalnej i ponadregionalnej – położenie na styku 3 regionów. Wzrost znaczenia w tej dziedzinie z pewnością wpłynąłby na rozwój miasta. Zwracam uwagę, że w diagnozie stwierdzono m.in., że „zadaniem Głogowa jest łącznie Dolnego Śląska z otoczeniem poprzez inicjowanie współpracy międzyregionalnej i transgranicznej”. Ponadto z informacji zawartych w diagnozie wynika, że odcinek linii kolejowej z Głogowa do Leszna jest użytkowany dla ruchu pasażerskiego.

9)    Wprowadzono zadanie realizacyjne „Powołanie Straży Miejskiej” (5.6.3.) – taka instytucja już kiedyś w Głogowie funkcjonowała, została zniesiona ze względów finansowych, a teraz ponownie chce się ją wprowadzić.

10)     Dla celu operacyjnego „Rozwinięta sieć połączeń komunikacyjnych” (5.9.) wskazano tylko jedno zadanie realizacyjne: „Monitorowanie stopnia zaspokojenia potrzeb mieszkańców w zakresie komunikacji publicznej” (5.9.1.) – monitoring to jedno, a co z zadaniami służącymi osiągnięciu danego celu operacyjnego?

11)     Dla celu operacyjnego „Rozwinięta infrastruktura handlowo-usługowa na terenie Miasta” (9.4.) wskazano jedno zadanie realizacyjne: „Podejmowanie działań na rzecz budowy sklepów wielkopowierzchniowych, a także wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw handlowych (…)” (9.4.1.). Głogów jest na ten moment wystarczająco nasycony „sklepami wielkopowierzchniowymi”, co przecież powinno wynikać z diagnozy stanu istniejącego. W krajach zachodnich zaczyna pojawiać się problem z „rewitalizacją” zamykanych tego typu obiektów. Poza tym powstawanie „sklepów wielkopowierzchniowych” nie idzie w parze z wspieraniem małych i średnich przedsiębiorstw.

Spostrzeżenia ogólne do celów i zadań (istoty Strategii):

1)    Marginalizacja tematyki nowoczesnych technologii. Temat ten całkowicie pominięto w celu strategicznym „Wysoki stopień rozwoju gospodarczego Miasta w harmonii ze środowiskiem” (9).

2)    Zbyt mały nacisk położono na znaczenie Głogowa w regionie. Pominięto kwestię rozwoju Głogowa m.in. jako regionalnego ośrodka turystycznego i rekreacyjnego Ziemi Głogowskiej.

3)    Pominięto kwestię promocji miasta w skali ogólnopolskiej – Głogów jest obecnie bardzo słabo rozpoznawalny w kraju. Wynika to m.in. ze słabej i znikomej promocji miasta, ale także z wykorzystywania nietrafionego logo i hasła promocyjnego. Rocznice obrony Głogowa i pierwszej wzmianki o mieście były doskonałą okazją do promocji miasta w skali kraju, ale nie wykorzystano całkowicie tej szansy.

4)    Z jednej strony Strategia ma charakter bardzo ogólny ( i taki powinna mieć), z drugiej strony stopień szczegółowości niektórych zadań jest bardzo duży -> przykładowo zadanie nr 5.4.5. – „Wspieranie rozwiązań technicznych (…) eliminujących trudności w dojeździe do zdarzeń (…) (zastawiane drogi wewnątrzosiedlowe, nieprzestrzeganie znaków zakazu itp.)” – czy rzeczywiście konieczne jest wskazywanie w Strategii takich szczegółów, przy jednoczesnym pomijaniu w innych miejscach wielu istotnych kwestii?

Inny przykład – cel operacyjny „Wysoki poziom świadomości ekologicznej mieszkańców” (6.1.) – zadanie realizacyjne: „Prowadzenie bieżącej rubryki ekologicznej na stronie internetowej Miasta” (6.1.2.).

5)    Sama konstrukcja upublicznionego dokumentu jakim jest Strategia jest niezrozumiały. Brak w nim diagnozy stanu istniejącego. Ponadto niepotrzebnie załączono do 24-stronnicowego dokumentu kilku stron, na których przedstawiono „wizję” Głogowa wypracowaną podczas warsztatów uczestników procesu opracowywania Strategii (patrz pkt 4).

6)    Nazwa celu strategicznego w pkt. 4.2. Strategii „Zintegrowana społeczność lokalna i rozwinięte poczucie tożsamości z Miastem” różni się od tego samego celu, opisanego w pkt. 4.3. Strategii – „Rozwinięte poczucie tożsamości i użyteczności społeczności lokalnej” (nawiasem mówiąc nazwa druga może być dla wielu osób całkowicie niezrozumiała).

7)    Wielkie plusy za wprowadzenie do Strategii takich zadań jak:

  1. „Uregulowanie w prawie miejscowym zasad lokalizacji reklam na terenie Miasta” 7.2.2. (jednak moim zdaniem powinno to dotyczyć nie tylko reklam, a ogólnie elementów wpływających na estetykę przestrzeni publicznej – szyldów, elementów małej architektury, znaków informacyjnych itd.),
  2. „Wdrożenie procedur konsultacji społecznych” (4.1.1.) – NARESZCIE !!
  3. „Współdziałanie w uruchomieniu połączeń w obrębie LGOM” (5.7.1.),
  4. Zagospodarowanie Neptuna, odbudowa teatru i wykorzystanie obszaru Górkowa – włącznie z infrastrukturą dla narciarzy (5.10.1, 5.10.2 i 5.10.8).

4. Wizja i misja Głogowa – wyniki warsztatów

Ostatnia część Strategii to zbiór „pobożnych życzeń” na temat tego jakim miastem ma być Głogów w 2026 roku, wypracowanych przez poszczególne zespoły opracowujące dokument.

Niektóre zapisy są wg mnie co najmniej dziwne i śmieszne:

1)    „Nowoczesne centrum edukacyjne (specjalizacja: przemysł miedziowy)” -> zważywszy na wyczerpalność złóż miedzi, należałoby raczej w tym momencie zastanowić się nad alternatywą dla przemysłu miedziowego, a nie dążyć do specjalizacji w tym zakresie.

2)    „Bardzo dobre połączenie komunikacyjne (wykorzystanie Odry, duży port rzeczny)” -> po raz kolejny pominięto połączenia kolejowe.

3)    „Służba zdrowia na wysokim poziomie (leczniczo-sanatoryjna)” -> sanatoryjna? Na obszarze znacznie przekształconym antropogenicznie, wciąż zanieczyszczonym, ze zmienionymi warunkami hydrogeologicznymi, bez wyjątkowych warunków przyrodniczych?

4)    „Założenie liczby mieszkańców na ok. 100 tys.” -> bez komentarza

5)    „Głogów liderem regionu nadodrzańskiego” -> region nadodrzański? Co to za region?

5. Diagnoza – część ilościowo-analityczna

1)    Co to jest „kształtująca się aglomeracja Legnicko-Lubiąsko-Głogowska” ? (str. 7)

2)    Co autorzy diagnozy chcieli udowodnić, wprowadzając do tekstu dokumentu takie stwierdzenie: „Tereny wokół Miasta są praktycznie w całości odlesione, z wyjątkiem kokoryczy pustej”? (str. 6)

3)    Niezrozumiałe jest umieszczanie w diagnozie na blisko 3 stronach informacji na temat „pochodzenia hospitalizowanych osób” w głogowskim szpitalu, na 4 stronach spisu miejsc podzielonych ze względu na kategorię zagrożenia pożarowego ludzi, na 5 stronach informacji o urzędzie miasta i zatrudnionych tam osobach, a także informacji o cenach biletów komunikacji miejskiej, przy jednoczesnym przedstawieniu CAŁEJ głogowskiej kultury, rekreacji i sportu na 3 stronach (gdzie zdecydowana większość to tabele). BEZ KOMENTARZA

4)    Na str. 11 diagnozy zamieszczono mapę poglądową, która została przygotowana na potrzeby Chocianowa.

5)    Dziwi mnie stwierdzenie, że „do jednej z najpopularniejszych organizacji rozrywkowych należy Bractwo Rycerskie Ziemi Głogowskiej”. Ponadto jakim zespołem artystycznym  jest „Centrum Edukacji Artystycznej i Kulturalnej MAYDAY”? (str. 62).

6)    Całkowicie pominięto informację o Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Głogowie. W części dot. kultury stwierdzono jedynie, że „najważniejszymi instytucjami kulturalnymi jest Miejski Ośrodek Kultury oraz Muzeum Archeologiczno – Historyczne” (str. 62).

7)    Na jakiej podstawie do jednej z ważniejszych „imprez rekreacyjnych” zaliczono „1000lecie Głogowa” oraz „Festiwal w okolicach Pięciu Muz – Weekend Qulturalny”?? (str. 64)

8)    W tabeli na str. 64, gdzie wymienione zostały „ważne imprezy kulturalne, sportowe, rekreacyjne, turystyczne” napisano: „Od 1999 roku Muzeum organizuje Letnią Akademię Kultury i Języka Polskiego dla młodzieży kresowej i polskiej. Jest również współorganizatorem Zamkowych Spotkań Chóralnych, w których udział biorą chóry kresowe (…) Konferencja Związku Miast Polskich, Rozmowy partnerskie z Saarlouis w Głogowie (…) 20 lat samorządu”. Zwracam uwagę, że Zamkowe Spotkania Chóralne nie odbywają się już od 7 lat i nigdy w ich 10-letniej historii nie wystąpił chór pochodzący z Kresów Wschodnich. Ponadto czy takie wydarzenia jak „Konferencja Związku Miast Polskich”, „Rozmowy partnerskie z Saarlouis” i „20 lat samorządu” były imprezami kulturalnymi, sportowymi czy też rekreacyjnymi?? Ponadto dlaczego wśród imprez sportowych wymieniono wyłącznie „Mini Olympic Games”?

9)    W odniesieniu do organizacji pozarządowych działających w Głogowie, w diagnozie skupiono się wyłącznie na podaniu liczby takich organizacji w przeliczeniu na liczbę mieszkańców oraz porównując do sytuacji w innych miastach (więcej miejsca poświęcono frekwencji wyborczej). Ponadto wymieniono jedynie organizacje działające w dziedzinie pomocy społecznej i ochrony zdrowia. Zabrakło pogłębionej analizy struktury i zakresu działania organizacji w Głogowie we wszystkich aspektach życia społeczno-gospodarczego. (str. 29 i 47)

10)     Dlaczego przy analizie danych statystycznych nie wykorzystano najnowszych dostępnych danych za 2010 rok? W niektórych przypadkach skorzystano natomiast z danych statystycznych zaczerpniętych z innych dokumentów miejskich m.in. z 2003 i z 2004 roku !! (str. 43-44) Przeprowadzanie analizy opierając się na tak starych danych w odniesieniu do wskaźników, dla których szybko następują zmiany jest poważnym błędem.

11)     Na str. 44 diagnozy stwierdzono, że „Ok. 1,7mln osób uzyskało pomoc po złożeniu wniosku o pomoc z powodu bezrobocia”. Zastanawiający jest to fakt, mając na uwadze, że liczba Głogowa wynosi niespełna 70 tysięcy osób.

12)     Zwracam uwagę, że wiele ważnych aspektów życia społeczno-gospodarczego Głogowa analizowanych w diagnozie zostało potraktowanych bardzo ogólnie, natomiast innym, moim zdaniem mało znaczącym poświęcono wiele miejsca. Przykład – na str. 45 tabeli podano dane dotyczące liczby osób zatrudnionych w MOPSie, a na str. 91 podano informację o liczbie pracowników Urzędu Miasta przebywających obecnie na bezpłatnym urlopie. Jakie to ma znaczenie w kontekście całego miasta i czy rzeczywiście tego typu informacje w odniesieniu do tak ogólnego dokumentu winny się w diagnozie znaleźć? W tym miejscu ponownie zwrócę uwagę na BRAK wielu informacji dotyczących rekreacji, sportu, wypoczynku, a przede wszystkim kultury i sztuki w Głogowie.

13)     W tabeli na str. 80-81 diagnozy wymieniono „rodzaje terenów objętych ochroną prawną”, wśród których wymieniono m.in.: „Wody powierzchniowe, Wody podziemne, Parki, skwery, zieleń publiczna, Cmentarze”. Na podstawie jakich przepisów prawa chronione są ww. „tereny”??

14)     Na str. 97 diagnozy stwierdzono, że „Głogów oferuje zarówno zachęty inwestycyjne dla tzw. start up’ów – w postaci akademickiego inkubatora przedsiębiorczości (Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej)”. Czym jest ten inkubator, i dlaczego nie można znaleźć o nim żadnych informacji, przede wszystkim na oficjalnej stronie urzędu miasta?

15)     Z informacji na str. 109 diagnozy wynika, że Teatr im. Andreasa Gryphiusa w Głogowie znajduje się przy ul. Starowałowej oraz, że Głogów był twierdzą „od momentu powstania”…

16)     W części diagnozy dotyczącej turystyki całkowicie pominięto przebiegający przez Głogów jeden z ważniejszych szlaków turystycznych – szlak św. Jakuba.

17)     Na str. 97 diagnozy stwierdzono, że „Głogów w porównaniu z innymi gminami województwa i kraju wyróżnia się pod względem oferty inwestycyjnej”, natomiast na str. 131 diagnozy napisano: „Na tle całego regionu Dolnego Śląska, Głogów cechuje się umiarkowaną atrakcyjnością inwestycyjną”. Zapisy te są ze sobą w sprzeczności.

18)     W wielu miejscach diagnozy nie podano roku, z którego pochodzą przedstawione dane ilościowe.

19)     Sposób sformatowania tekstu diagnozy pozostawia wiele do życzenia. Zapomniano m.in. zlikwidować hiper łącza w tekście skopiowanym wprost z Wikipedii (w niektórych miejscach przy skopiowanym tekście z Wikipedii wpisano, że informacje pochodzą z Urzędu Miasta). Liczne błędy stylistyczne i interpunkcyjne.

20)     Duży plus za wprowadzenie do diagnozy wskaźników ilościowych umożliwiających porównanie sytuacji Głogowa do innych miast o podobnej wielkości w kraju.



Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>