UREGULOWANIA PRAWNE PROCESU REWITALIZACJI

Rewitalizacja co złożony proces, dotyczący wielu dziedzin życia społeczno-gospodarczego danej jednostki terytorialnej. Władze miast w Polsce poddają procesom odnowy zarówno całe miasta, jak i poszczególne obszary, dzielnice czy tez pojedyncze obiekty lub ich zespoły. W literaturze fachowej pojęcie rewitalizacji jest różnie rozumiane, jednak wśród elementów definicyjnych wspólnych różnym ujęciom znaleźć można następujące:

  • złożoność procesu rewitalizacji,
  • przenikanie się działań infrastrukturalnych, społecznych, kulturowych i ekonomicznych,
  • działania zmieniające istniejącą strukturę,
  • ożywienie gospodarcze będące efektem owych działań.

Prof. Tomasz Kaczmarek określa rewitalizację jako planowe działania mające na celu zmianę struktury funkcjonalno-przestrzennej zdegradowanych obszarów miasta i w konsekwencji ich ożywienie gospodarcze i społeczne (Kaczmarek T., 2001, Rewitalizacja miast w Polsce na tle doświadczeń europejskich [w:] Nowoczesne zarządzanie rozwojem miast, red. A. Billert, Collegium Polonicum, Słubice). Natomiast według dr. Andreasa Billerta rewitalizacja jest przede wszystkim odpowiedzią na proces degradacji, a ten powstaje generalnie w sytuacji, określonej dynamicznym rozwojem miast. Procesy degradacji przestrzeni zurbanizowanych są wynikiem procesów rozwojowych miast, wynikiem dynamicznej produkcji nowych przestrzeni i skutkiem dezaktualizacji starych – dotychczasowych (Billert A., 2005, Problemy rewitalizacji miast. skrypt dla studentów Studium Gospodarki Przestrzennej – Rozwoju i rewitalizacji miast i obszarów wiejskich UAM, Collegium Polonicum, Słubice).

Największą bolączką dla osób zajmujących się rewitalizacją i procesami odnowy miast i wsi w Polsce, jest brak podstaw prawnych, które wskazywałyby wszelkie zasady i sposoby przy podejmowaniu takich działań. Dotyczy to przede wszystkim braku ustanowionych procedur administracyjnych i ustalenia systemów wsparcia organizacyjnego, a przede wszystkim ekonomicznego tych działań.

To na szczęście może się zmienić. 20 listopada br. rozpoczął się proces konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych projektu założeń ustawy o rewitalizacji, która ma stworzyć ramy prawne kompleksowej rewitalizacji w Polsce. Z materiałami przygotowanymi w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju, w tym z założeniami do ustawy, można zapoznać się TUTAJ.

Do przyjęcia takiej ustawy przez Sejm RP jeszcze daleka droga, ale jeszcze nigdy nie było tak blisko do ustanowienia prawa w zakresie rewitalizacji w Polsce. Ustawa ta umożliwiłaby podjęcie działań odnowy miast przez władze samorządowe, w tym także tu – w Głogowie. Od kilku lat trwa w naszym mieście proces „rewitalizacji” osiedla Żarków. Jednakże nie można w tym przypadku mówić o modelowym przykładzie rewitalizacji, gdyż skupiono się tu przede wszystkim na wyburzeniu kilku zabytkowych obiektów dawnego kompleksu koszarowego, unikatowego pod względem urbanistycznym przestrzennym i architektonicznym oraz odnowie kilku pozostałych budynków. W miejsce zburzonych obiektów wybudowano nowe, wyglądem nawiązujące do oryginalnych, ponadto przebudowano układ komunikacyjny. O rewitalizacji nie można również mówić w odniesieniu do znanego w całym kraju procesu „odbudowy” głogowskiej starówki (inne doskonałe przykłady miast to Elbląg i Drezno). W tym przypadku należy raczej mówić o procesie retrowersjiWięcej na ten temat można przeczytać TU.

Rozpoczęcia działań rewitalizacyjnych w Głogowie wymagają ponadto śródmieście, tereny położone w zachodniej części miasta – pomiędzy ulicami gen. W. Sikorskiego, Placem Tysiąclecia, ulicą Towarową i Przemysłową, a także wschodnie dzielnice miasta – Nosicice, Widziszów, Krzepów.